Onroerend goed in Italië: wat een visura en een successieaangifte voor uw dossier betekenen

Vlaanderen telt een grote groep inwoners met Italiaanse wortels, vooral in Limburg en rond Genk, waar de mijnen vanaf de jaren vijftig Italiaanse arbeiders aantrokken. Veel families hebben nog een huis of grond in de gemeente van herkomst, dikwijls geërfd en onverdeeld. Toen de Vlaamse woonmaatschappijen in 2021 via de raamovereenkomst op grote schaal onderzoek lieten doen, bleek dat bezit massaal. VRT NWS meldde in april 2022 dat in de maand maart in 85 van 104 onderzochte dossiers eigendom was gevonden, waarvan 37 keer in Italië.

Anders dan in sommige andere landen is Italiaans bezit vaak oud, laag in waarde en verdeeld over veel erfgenamen. Voor de Vlaamse eigendomsvoorwaarde is dat sinds 1 oktober 2025 van belang: een erfdeel sluit niet meer uit, een volledig geërfd huis wel. Voor het leefloon telt elk aandeel als bestaansmiddel.

Italië kent twee soorten officiële documenten die in een dossier terugkomen.

Een visura catastale is een kadastraal uittreksel. Het beschrijft een perceel of gebouw met de kadastrale ligging, de categorie (woning, bijgebouw, grond), de oppervlakte of het aantal kamers en de rendita catastale, het fictieve kadastrale inkomen waarop belastingen worden berekend. Het vermeldt ook de intestatari: de personen op wier naam het goed geregistreerd staat, met hun aandeel. Het kadastrale uittreksel is fiscaal van aard en bewijst op zichzelf geen eigendom.

Een visura ipotecaria is een uittreksel uit het hypotheek- en eigendomsregister. Daar staan de overgeschreven akten: koop, schenking, erfopvolging, hypotheek, beslag. Dit document toont de titel en de datum van verkrijging. Bij een erfenis is de dichiarazione di successione, de aangifte van nalatenschap, het sleuteldocument: zij vermeldt alle erfgenamen en hun aandeel, ook als de overschrijving op naam nog niet is gebeurd.

Italiaanse documenten werken met de codice fiscale, het fiscaal nummer dat uit naam, geslacht, geboortedatum en geboorteplaats wordt afgeleid. Volledige naam, geboortedatum en geboorteplaats zijn daarom de gegevens die u bij een aanvraag voor Italië aanlevert; een bekende gemeente of provincie van herkomst kunt u aanvullend vermelden.

Een precheck geeft een eerste beeld: is er vermogen op naam van de betrokkene in Italië, en om welk soort vermogen gaat het? Een precheck omvat geen dieper onderzoek. De verwachte doorlooptijd wordt vooraf per dossier meegedeeld. Het antwoord bevat:

• ja of nee, met de datum van de bevindingen;
• het soort vermogen: woning, appartement, bouwgrond of landbouwgrond;
• ons advies of een onderzoek ten gronde zinvol is.

Een volledig en gedetailleerd beeld, met ligging, perceel, eigendomsaandeel, eventuele mede-eigenaren en de rendita catastale (een eerste indicatie van de fiscale waarde), krijgt u met het volledig onderzoek ten gronde. Dat onderzoek kan de relevante uittreksels, de akte of de successieaangifte omvatten, met een rapport in uw eigen taal. Indien uw dossier een waardebepaling of beëdigde vertaling vereist, bespreken wij vooraf de mogelijkheden, voorwaarden en kosten. Afhankelijk van het document en het beoogde gebruik beoordelen wij of een beëdigde vertaling, apostille of andere formaliteit nodig is; Italië is partij bij het Apostilleverdrag.

Onverdeelde erfenissen. Italiaanse families laten een nalatenschap vaak jarenlang onverdeeld. Een huurder kan een twaalfde van een huis in een dorp bezitten zonder er ooit te zijn geweest. Sinds 1 oktober 2025 sluit zo’n aandeel sociale huur niet meer uit, maar de korting over de periode 2017 tot september 2025 blijft terugvorderbaar; zie de nieuwe eigendomsvoorwaarde.

Lage waarden. Een huis in een krimpend bergdorp kan een rendita van enkele tientallen euro hebben en een beperkte marktwaarde. Voor de Vlaamse eigendomsvoorwaarde is de waarde niet relevant, voor het leefloon wel. Een waardebepaling kan dan de moeite waard zijn voordat u vordert; wij bespreken vooraf of dat in uw dossier mogelijk is.

Vruchtgebruik van ouders. Veel woningen staan in blote eigendom op naam van de kinderen, met vruchtgebruik voor de ouders. Sinds 1 oktober 2025 sluit blote eigendom op zichzelf de sociale huur niet uit: de Vlaamse eigendomsvoorwaarde ziet op volle eigendom of volledig vruchtgebruik. Vermeld zo’n situatie toch bij uw aanvraag; zij verduidelijkt de eigendomssituatie en kan voor andere beoordelingen, zoals het leefloon, relevant zijn.

Italië is een van onze onderzoekslanden; per dossier geven wij vooraf aan wat mogelijk is. Zie de landenpagina Italië en het overzicht van onderzoekslanden.

Bronnen: VRT NWS, 12 april 2022; Apostilleverdrag, HCCH.