Uitspraak vrederechter Hamme, 6 juni 2019

De sociale huisvestingsmaatschappij De Zonnige Woonst uit Hamme schakelde Bureaubuitenland in om na te gaan of enkele van haar huurders onroerend goed bezaten in Turkije. De onderzoeken werden ter plaatse uitgevoerd via lokale advocaten en op basis van de Turkse kadastrale registers.

Bij alle onderzochte huurders werd onroerend goed op naam aangetroffen. Bij de huurder in deze zaak ging het om bouwgronden en woningen, terwijl het bezit van een woning of bouwgrond voor een sociale huurder niet is toegestaan.

De huurder voerde voor de vrederechter een reeks verweren aan:

• schending van de privacywetgeving door het onderzoek in het buitenland;
• schending van de antidiscriminatiewetgeving;
• strijdigheid van de verklaring op erewoord met het Kaderbesluit Sociale Huur.

De vrederechter verwierp deze verweren of verklaarde ze niet bewezen. Zij oordeelde dat de huurder moedwillig en te kwader trouw informatie over het onroerend goed in Turkije had achtergehouden en daardoor jarenlang een sociaal voordeel had genoten waarop geen recht bestond. Het gaat daarbij om een korting die snel oploopt tot duizenden euro per jaar.

Op de buitengewone openbare zitting van 6 juni 2019 verklaarde de vrederechter de vordering van De Zonnige Woonst ontvankelijk en gegrond. De huurder werd onder meer veroordeeld tot:

1. terugbetaling van de ten onrechte genoten voordelen;
2. vergoeding van de gemaakte opzoekingskosten, dus de kosten van het onderzoek in Turkije;
3. hoofdelijke betaling van de proceskosten van de woonmaatschappij.

Dit was de eerste uitspraak waarin een Belgische rechter een onderzoek van Bureaubuitenland inhoudelijk beoordeelde. Drie punten zijn van blijvend belang.

Het onderzoek is toegestaan. Een woonmaatschappij mag een extern bureau inschakelen om de eigendomsvoorwaarde in het buitenland te controleren. In deze zaak hield het beroep op privacy en antidiscriminatie geen stand.

De verklaring op erewoord is geen vrijbrief. Wie verklaart geen onroerend goed te bezitten, mag worden gecontroleerd; de verklaring op erewoord bij sociale huur vermeldt dat ook uitdrukkelijk.

De kosten kwamen hier bij de huurder. Niet alleen de sociale korting, ook de onderzoekskosten werden toegewezen. In deze zaak kostte het onderzoek de woonmaatschappij daardoor per saldo niets.

Iedere uitspraak heeft betrekking op een specifiek dossier en biedt geen garantie voor de uitkomst van een andere zaak. Zo wees de rechtbank van eerste aanleg Antwerpen in 2020 de onderzoekskosten wel af.

De toelichting van de woonmaatschappij zelf leest u in het bericht van De Zonnige Woonst. In beroep werd deze lijn in 2020 bevestigd door de rechtbank van eerste aanleg Antwerpen.

Bronnen: vonnis Vredegerecht Hamme van 6 juni 2019 (afschrift in ons dossier); VRT NWS, 18 juni 2019; toelichting van De Zonnige Woonst.